سگ قفقازی
سگ شاهسون، سگ سرابی، سگ سنگسری
Caucasian Owcharka, Caucasian mountain dog

در ایران به این نژاد سگ سرابی (مو بلند)، سگ سنگسری و سگ شاهسون گفته میشود.

این سگ از جمله سگهای گله کوهی است که منشأ آن از کوههای بلند در اطراف منطقه دریای سیاه و شمال ایران میباشد. هرچند که در فدراسیونهای بین المللی، کشور منبع این نژاد روسیه درج شده ولی بعقیده من سگ قفقازی از جمله نژادهای اصیل محلی و باستانی ایرانی است که صدها سال در کنار دیگر سگهای محلی ایران وظایف نگهبانی وکنترل گله را برای عشایر و دامداران این کشور را بخوبی انجام داده است.

نباید فراموش نمود که روسها سالیان سال حتی از وجود این نژاد بی خبر بودند و شناخت و پرورش آن در روسیه سالها بعد از جدائی زادگاههای طبیعی این سگ از ایران طی قراردادهای گلستان و ترکمنچای (1859 میلادی) میباشد. غربی ها برای اولین بار در سال 1930 میلادی با این سگ آشنا شده و در سال 1960 نمونه های اولیه آن در نمایشگاههای بین المللی حضور یافتند.

از لحاظ دسته بندی این نژاد جزو سگهای "مستیف" (بزرگ جثه) و از نوع سگهای کاری است. در استاندارد جهانی سگهای قفقازی به سه رده دسته بندی میشوند:

نوع گرجستانی - که بزرگترین جثه و جمجمه را داشته و به سگهای خرسی معروفند.

نوع ارمنی- که کمی از نوع اول کوچکتر است با بدنی مربع شکل و موهای بلند (بمراتب کوتاهتر از نوع اول) ولی بهرحال موهای بلند آن در پشت دست و پا و مخصوصا دم آن کاملا مشخص است. رنگ آمیزی آن متفاوت بوده و میتواند برنگ خاکستری و یا ترکیب چند رنگ باشد.

نوع آذری - که خود آن به دو زیر دسته قله ای و کوهپایه ای تقسیم میگردد. نوع قله ای پاهای بلندتری دارد و همیشه به رنگ زرد روشن یا نارنجی بوده و دارای پوزه ای با ماسک سیاه رنگ است. این گونه از شکل ظاهری به نوع گرجستانی نزدیکتر است. نوع کوهپایه ای از همه کوچکتر و کم موتر بوده . سگ شناسان به این نمونه خاص اصطلاحا "گامپر" میگویند ولی این نمونه در نقاط مختلف پرورش آن در کشورهای همجوار نظیر ایران وترکیه به اسامی مختلف و مخصوصا مناطق محلی اش خوانده میشود.

بعلت وضعیت خاص جغرافیائی ایران، هرسه نوع این نژاد در ایران در سرتاسر استانهای آذربایجان شرقی و غربی از سراب و سنگسر و تبریز گرفته تا رضائیه وحتی استان فارس و لرستان نیز یافت میشود. وجود این سگها در استانهای غربی کشور که صدها کیلومتر با اراضی اصلی آن فاصله دارد را از این طریق میتوان توجیه نمود که طی سالیان متمادی قبایل و عشایر ایرانی همراه با دامهای خود به اجبار و یا بخواست خود به دیگر مناطق کشور کوچ نموده اند که بهترین و بارزترین نمونه آن وجود عشایر ترک زبان قشقائی در استان فارس میباشد. همین امر باعث گردیده که مطمئن نباشیم که درصد این سگها خالص و نژاددار بوده و چه مقدار آنها با دیگر نژادهای عشایری و محلی ترکیب شده اند ولی از تعصبی که بعضی از پرورش دهندگان محلی در اصالت خون سگهای خود در ایران بخرج داده و نیز از عکسهای بدست آمده میتوان حدس زد که سگهای خالص خوبی را میتوان در ایران یافت که مطمئنا برای نسل آفرینی و مقایسه با سگهای دیگر کشورها نمونه بسیار خوبی باشند.

سگ قفقازی در ایران را میتوان هم با گوشهای بریده و هم نبریده دید ولی همانند دیگر مناطق پرورش این نژاد در دنیا، بریدن دم آن در ایران نیز معمول نیست

یک سگ قفقازی از نوع آذربایجانی کوهپایه ای (گامپر)

در شمال غرب ایران - 1996 میلادی
(عکس از سیروس ستارزاده - آلمان)
  • نامهای ایرانی: سگ شاهسون، سگ سرابی، سگ سنگسری
  • نامهای بین المللی: Caucasian Owcharka, Caucasian mountain dog
    پراکندگی در ایران: شمالغرب و غرب کشور 
  • قدیمی ترین مدرک از وجود آن در ایران: 1912
  • اولین تحقیق در مورد وجود این نژاد در ایران: سال 2000 میلادی
    توسط: سایت ایران زو
  • تازه ترین  گزارش از وجود آن در ایران: سال 2009 میلادی
  • وضعیت کنونی: این سگ بتعداد زیاد در بین دامداران و عشایر بخصوص عشایر شاهسون در شمال غرب ایران یافت میشود

یک نمونه سگ قفقاری با موهای متوسط و گوشهای بریده. عکس 1998 از فیلم اصحاب کهف

یک توله قفقاری با کشاورز ایرانی در شمال - 1978 میلادی

سگ قفقاری همراه با عشایر شاهسون

سگ قفقاری در شمال ایران - 1998 از فیلم "گمشده"

سگ قفقاری همراه با عشایر قشقائی در غرب کشور - عکس از فیلم گبه 1995-

سربازان روسی با یک قلاده سگ قفقازی و یک قلاده ببر مازندرانی شکار شده دراستان خراسان - 1912 میلادی


If any links on this page do not work, please contact us by E-mail.

Please include the link that is not functioning. Thank you

Back To Home
E-MAIL
Copyright: 2000-2010 (Iranzoo) All Rights Reserved. May not be duplicated or distributed in any form